ನುರ್ಗೆ ಬದನೆದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಮ್ಮೆನೆದ ಕೆಡ್ಡೆಸ

ಬದನೆ ಪಂಡ ಎಂಕ್ ಆತೊಂಜಿ ದಾಲ ಇಷ್ಟ ಇಜ್ಜಿ.ಗುಳ್ಳ ಆಂಡ ಮಸ್ತ್  ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು.ಗುಳ್ಳನೇ ಬೇತೆ, ಬದನೆನೇ ಬೇತೆ.

ನಮ್ಮ ಉಡುಪಿದ ಮಟ್ಟು ಗುಳ್ಳ ವಿಶ್ವೊಡೇ ಬಾರೀ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನವು.ಕೆಂಬುಡೆ,ತೌತೆ,ಲತ್ತ್ ಗುಜ್ಜೆ ಪಾರ್ದ್ ಮಲ್ಪಿನ ಗುಳ್ಳದ ಒಂಜಿ ಕೊದ್ದೆಲ್ ತಿನರೆ ಬಾರೀ ರುಚಿ.ಅಂಚನೇ ಅವೆನ್ ಉರುಟು ಉರುಟು ಮೂರುದು ಬೆಚ್ಚ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಪೋಡಿ ಬುಂಡಲ ಬೈಯದ ಚಾತ ಬಾಯಿಗ್ ಅವ್ವ್ ಒಂಜಿ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ ತೆನಸ್.ಬದನೆನ್ ಕಾಲಿ ಅಂಚನೇ ಕಜಿಪು ಮಲ್ತ್ಂಡ ತಿನರೆ ಎರೆಗ್ ಆವು.ಆಂಡ ಅಮ್ಮಗ್ ಕೆಡ್ಡೆಸ ಬತ್ತ್ಂಡ  ಬದನೆ ಆವೊಡೇ.ಅಯ್ತ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಾಲ್ ಕೋಲು ನುರ್ಗೆ.  

ಕೆಡ್ಡೆಸ ಪಂಡ ಏತ್ ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆನ ಪೂಜೆನಾ.. ಆತೇ ನುರ್ಗೆ ಬದನೆದ  ಕಜಿಪು ಲ,ಅಂಚನೇ ಕುಡುಅರಿ ಲ ಅಂದ್. 

ಬದನೆ ಇಷ್ಟ ಇಜ್ಜಿಂಡಲ ಕೆಡ್ಡೆಸಗ್ ಅಮ್ಮ ನುರ್ಗೆ ಪಾರ್ದ್ ಮಲ್ಪಿನ ನುರ್ಗೆ ಬದನೆದ ಕಜಿಪು ಬಾರೀ ಒಂಜಿ ಕಮ್ಮೆನ,ಬಾರೀ ಒಂಜಿ ರುಚಿ.ನುರ್ಗೆದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬದನೆ ಸೇರಿ ಬೊಕ್ಕನೇ ಎಂಕ್ ಇಲ್ಲಡ್ ಬದನೆ ಇಷ್ಟ ಆಯಿನಿ.

ಇಲ್ಲಡ್ ಒಂಜಿ ನುರ್ಗೆದ  ಮರ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆಲ ಉಂಡು.ಮಲ್ಲ ಗೋಣ ಲಕ ಅವ್ವ್  ಸರ್ತ ಉದ್ದಗ್ ಮಿತ್ತ್ ಬಾನದೇವೆರೆನ್ ತೂವೊಂದು ಪೋತುಂಡು.ಆಂಡಾ ಅಯ್ಟ್ ನುರ್ಗೆ ಆಪುಜಿ. ಏತೋ ವರ್ಷ ಕರೀಂಡ್.ಅಮ್ಮಗ್ ಅವೆನ್ ಕಡ್ಪರೆ ಮನಸ್ಸ್ ಇಜ್ಜಿ. ಕೇಂಡಾ ಪನ್ಪೆರ್.. "ಇಪ್ಪಡ್ ಮಾರಾಯ, ನಿಕ್ಕ್ ದಾದ ಮಲ್ತಂಡ್ ಇತ್ತೆ ಅವ್ವ್.ಅಯ್ತಾತೆಗೆ ಇಪ್ಪಡ್ ಅವ್ವು,ಏಪಾಂಡಲ ಕೆಡ್ಡೆಸಗ್ ಬದನೆದೊಟ್ಟಿಗೆ ಪಾಡರೆ ನಾಲ್ ನುರ್ಗೆ ಆಂಡಾಲ ಕೊರು ಆವ್ವ್.." ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ಯಾನ್ ಎಲ್ಯರ್ದ್ ಈತ್ ಮಲ್ಲೆ ಆಯೆ.. ಆಂಡ ಲ ಅಯ್ಟ್ ನುರ್ಗೆ ಒಂಜಿ  ಆಪಿನ ತೋಜುಜಿ. ಇತ್ತೆಲ ಆಪುಜಿ. ಮಂಗೆಲು ಪುರ ಬದತ್ ಅಯ್ತ ಗೆಲ್ಲ್ ನ್ ಪುರ  ಏಪಾಲ ಪೊಲ್ತುದು ಪಾಂಡೊದೇ ಇಪ್ಪುವ. ಈ ನುರ್ಗೆದ ಗಿಡ ಮರಿಯಲಡ್ ಒರನೇ ಸೊರ್ಕುದು ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಆಪುಂಡು.ಆಂಡ ಅಯ್ತ ಬೆರೀಕೇ ಮಂಗನಕ್ಲೆನ ಪಡೆಕುಲು  ಬತ್ತದ್ ಅಯ್ತ ಲತ್ತ್ ಗೆಲ್ಲ್ ಪುರ ಪೊಲ್ತುದು ಪಾರ್ದ್,ಅವ್ವ್ ಕುಡ ಮಸ್ತ್ ಕಿನ್ಯ ಆಪುಂಡು. ಒರ ಕಿನ್ಯ, ಒರ ಮಲ್ಲ ಆಪುಂಡೇ ಹೊರತು ಅಯ್ಟ್ ಒಂಜಿ ನುರ್ಗೆ ಆಪಿನ ಯಾನ್ ಯಾಪಲ ತೂತಿಜಿ. 

ಈ ಕೆಂಬುಡೆ ಬೂರು ಊರೀಡಿ ಪೋದು ಅಯ್ಟ್ ಒಂಜಿಲ ಕೆಂಬುಡೆ ಲ ಆಯಿಜಿಂಡ ಆ ಕೆಂಬುಡೆ ಬೂರುಗ್ ಕೊಡಿ ಇರೆಟ್ ಬಲಸುದು ಅಯ್ಕ್ ಒಂಜಿ ತಮ್ಮನ ಪಾಂಡ ಅಯ್ಟ್ ಕೆಂಬುಡೆ ಆಪುಂಡುಗೆ. ಅಮ್ಮ ಅವ್ವೇ ಉಪಾಯೋನು ಈ ನುರ್ಗೆದ ಮರಕ್ ಲ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಯ್ಕ್ ತಮ್ಮನ ಅತ್ತ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ವಾದ್ಯದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮದಿಮೆದ ವನಸ್ ಬಲಸ್ಂಡಲ ಅವ್ವ್ ಮಾತ್ರ ಏಪಲ ಅಯ್ತ ಹಠ ಬುಡಂಡ್.. ಅವ್ವ್ ನುರ್ಗೆ ಕೊರಂದ್. ಯಾನ್ ಅಮ್ಮಡ್ ಇಂಚನೆ  ಪನ್ಪಿನಿ "ಅಮ್ಮ... ಅಯ್ಕ್ ಒಂಜಿ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ತಮ್ಮನ ಬಲಸುಲೆಯೇ.. ಅಪಗ ಆಂಡ ಅವ್ವ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ನುರ್ಗೆ ಕೊರ್ಪುಂಡೆ ತುಲೆ.." ಪಂದ್. ಅಪಗ ಅಮ್ಮ ಕೇನರೆ ಉಂಡು... ಪೊಣ್ಣು ಒಲ್ತುರ್ದು ಕನಪಿನಿ ಈ ಗೋಣಗ್ ಪಂದ್. ಯಾನ್ ಅಯ್ಕ್ " ರಡ್ಡ್ ಬದನೆದ ದೈ ನೆತ್ತ ಮುದೆಲ್ಡ್ ನರ್ದ್ ಬುಂಡಾ ಆಂಡ್...." ಪಂಡ ಅಮ್ಮ ಅಂಚನೆ ಯೆನನ್ ತೂದು ತೆಲಿಪರೆ ಉಂಡು. 

ದುಂಬು ಪುರ  ಈ ಕೆಡ್ಡೆಸ ಬರ್ಪಿನೈರ್ದ್ ದುಂಬೆ ಅಮ್ಮ ಒಂಜಿ ದರ ಆಂಡಲ ಅಮ್ಮೆರೆಡ ಪಂದ ಕೆಡ್ಡೆಸಗೋಸ್ಕರನೇ ಬದನೆ ಗಿಡ ನಡ್ಪವೆರ್.ಅಯ್ಕೋಸ್ಕರ ಬೆದ್ರದ ಶುಕ್ರವಾರದ ಸಂತೆಗ್ ಪೋದು  ಎಡ್ಡೆ ಎಡ್ಡೆದ ಬದನೆದ ಗಿಡಲ ಅಮ್ಮನೇ ಕನಪಿನಿ.ಅಮ್ಮೆರ್ ಕಂಡಡ್ ಗುರಿ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಬದನೆ ದೈ ನಡಿಯೆರ್ಡ ಅಯ್ಕ್ ದಿನಾಲ  ಬೈಯಡ್ ಅಂಬಿ ನೀರ್ ಮೈಪುನ ಬೇಲೆ ಎನ್ನ. 

ದಿನಾಲ ಪೋದು ತುಪಿನಿ ಗಿಡ ಏತ್ ಮಲ್ಲ ಆತ್ಂಡ್ ಪಂದ್. ಗಿಡ ಮಲ್ಲ ಆವೊಂದು ಪೋಯಿಲಕನೆ ಅವ್ವ್ ಒಂಜಿ ನೆರೋಳ್ ಬಣ್ಣೊದ  ಪುರ್ಪ ಬುಡರೆ ಶುರು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಆಪಗ ಅಮ್ಮನ ಮೋನೆಲ ಬದನೆದ ಪುರ್ಪಲಕನೇ  ಕುಸಿಟ್ ಅರಲುಂಡು. 

ಅಮ್ಮ ಎನ್ನಿಲಕನೇ ಸರಿಯಾದ್ ಕೆಡ್ಡೆಸದ  ಪೊರ್ತುಗೆ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಬದನೆ ಗಿಡೊಟ್ ಆದ್, ಗಿಡಕುಲು ಒಂಜಿ ಕಡೆಕ್ ದಂಗರೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಅಪಗ ಯಾನ್ ಲ ಅಮ್ಮೆರ್ ಲ ಮಾತ ಗಿಡಕ್ ಲ ಆಧಾರೋಗು ಒಂಜೊಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಕೋಲುದ ಹೂತ ಕೊರ್ಪ.

ಕೆಡ್ಡೆಸಗ್ ಬದನೆ ಒಂಜಿ ಎಂಚಲ ಇಲ್ಲಡೆ ಆಪುಂಡು.ಆಂಡಾ ನುರ್ಗೆ ಗ್ ದಾದ ಮಲ್ಪಿನಿ.ಅಮ್ಮ ದಿನೋಲ ಏತೇ ನುರ್ಗೆದ ಮರದ ಕೊಡಿ ತುಂಡಾಲ ಅಯ್ಟ್ ಒಂಜಿ ನುರ್ಗೆ ಏಪಾಲ ಆವರೆನೇ ಇಜ್ಜಿ. ನುರ್ಗೆ ಬದನೆ ಕಜಿಪು ಇಜ್ಜಿಂಡ ಕೆಡ್ಡೆಸ ಎಂಚ ಆಪುಂಡು. ಅಪಗ ಅಮ್ಮ ಎನನ್ ತಿರ್ತ  ಬೈಲ್ ದ ಇಲ್ಲಗ್ ನುರ್ಗೆ ಕನರೆ ಕಡಪುಡುವೆರ್. ಅಲ್ಪ ಬೊಡಾಯಿನಾತ್ ನುರ್ಗೆ ಆಪುಂಡು, ರಡ್ಡ್ ಮೂಜಿ ಮರಲ ಉಂಡು. ಆಕ್ಲೆಡ ನಾಲ್ ನುರ್ಗೆ ಕೊರ್ರೆ ಅಮ್ಮ ಪಂತೆರ್ ಪಂಡ... ಒಂಜಿ ನಲ್ಪ ನುರ್ಗೆ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಕಟ್ಟ ಕನಕ್ ಆಪಿನಂಚ ಮರತ ಪೂರ ನುರ್ಗೆನ್ ಲ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಅವೆನ್ ಗಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಎಂಕ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಯಾನ್ ಅಪಗ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ, ಬೊಕ್ಕ ಯಾನ್ ಆ ಕಟ್ಟನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದೇ ಇಲ್ಲಗ್ ಬರೊಂದು ಇತ್ತಿನಿ ಬುಡ್ಲೆ. 

ಇಲ್ಲಗ್ ಆ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಕಟ್ಟ ನುರ್ಗೆ ಬತ್ತದ್ ಬೂರಿ ಬೊಕ್ಕ.. ಅಮ್ಮಗ್ ಬಾರೀ ಕುಸಿ. ಆಂಡ ಆತ್ ನುರ್ಗೆ ಕಾಲಿ ಎಂಕ್ಲೆಗೇ ತಿನರೆ ಓಲು ಆಪುಂಡು, ಅವೆನ್ ಕುಡ ಬರಿತ ಇಲ್ಲದ ಅಂಬಕ್ಕ,ಉಷಕ್ಕ, ಆಶಾಕ್ಕ ಗ್ ಪುರ ಪಟ್ಟರೆ ಉಂಡು. ಅಮ್ಮ ಎನ್ನ ಕೈಟ್ ನುರ್ಗೆ ಕೊರ್ದು ಕಡಪುವೆರ್. ಅಂಚ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪೋದು ನುರ್ಗೆ ಕೊರ್ನಗ ಅಕ್ಲೆಗ್ಲ ಒಂಜಿ ಬಾರೀ ಸಂತೋಸ.. " ಏಪಲ ಕೆಡ್ಡೆಸ ಗ್ ನಿನ್ನ ಅಮ್ಮನೇ ಎಂಕ್ಲೆಗ್,ನುರ್ಗೆ ಕೊರ್ದು ಕಡಪುಡುನುಂಬೆ ಪಚಂತು, ನಿಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ನನಾತ್ ನುರ್ಗೆ ಆವಡ್ ಅವ.." ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಯಾನ್ ಮನಸ್ ಡೇ ಪನ್ಪಿನಿ..ಮಂಗೆಲು ಪುರ ವರ್ಷಲ  ಗೆಲ್ಲ್ ಪೊಲ್ತುದು ಪೊಲ್ತುದು ಆಯ್ಟ್ ಒಂಜಿ ನುರ್ಗೆ ಆಯಿಂಜಿಡಲ ಮಲೆಜ್ಜಿ.. ಅಕೆರಿಗ್ ಗಿಡ ಆಂಡಲ ಒರಿಂಡ ಅವ್ವೇ ಮಲ್ಲ ಎಂಕ್ಲೆಗ್.

ಎಂಚಲ ಅಮ್ಮನ ಒಂಜಿ ಕಮ್ಮೆನೆದ ನುರ್ಗೆ ಬದನೆದ ಕಜಿಪು ಆಂಡ.. ಅಮ್ಮಗ್ ಒಂಜಿ ಪನೀತ್ ಮನಸ್ ಗ್  ನೆಮ್ಮದಿ. ಆಂಡ ಎಂಕ್ ಕುಸಿ ಆಪಿನಿ ಕುಡುಅರಿ ತಿಂದಿ ಬೊಕ್ಕನೇ.

ಕುಡುಅರಿ ಬೇತೆ ದಿನ ಏರ್ಲ ಮಲ್ಪುನೆ ಇಜ್ಜಿ. ಅಯ್ಕೋಸ್ಕರ ನಮ ಜೋಕುಲು ಪುರ ಅಪಗ  ಕೆಡ್ಡೆಸಗೆ ಕಾಪೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. 

ಉಂದು ಪೂರ ಕೆಡ್ಡೆಸ ಬನ್ನಗ ಇತ್ತೆ ಮಸ್ತ್ ನೆನಪಾಪಿನ ಸಂಗತಿಲು.ಆಂಡ ಕೆಡ್ಡೆಸ ಪಂಡ ಬಜೀ ನುರ್ಗೆ ಬದನೆದ ಕಜೀಪು, ಕುಡುಅರಿ ಅತ್ತ್.ಆ ದಿನ ನಮ್ಮ ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆ ಮದಿಮಾಲ್ ಆಪಿನ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ದಿನ.ಮದಿಮಾಲ್ ಪಂಡ ಪೊಣ್ಣು ಪೋದು ಪೊಂಜುವು ಆಪಿನ ದಿನ.ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಸುರುಕು ಋತುಮತಿ ಆನಗ ದಾದ ಮತ ಕ್ರಮ ಮಲ್ಪುವನ ಅವೆನೇ ನಮ ವರ್ಷಡ್ ಒರ ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಮಲ್ಪಿನವೇ ಈ ಕೆಡ್ಡೆಸ.ಉಂದು ತುಳುವೆರೆನ ಅನಾದಿದ ನಂಬೊಲಿಗೆ. 

ಕೆಡ್ಡೆಸನ್ ತುಳು ತಿಂಗೊಲು ಪೊನ್ನಿ(ಪುಯಿಂತೆಲ್)ದ ಇರ್ವತ್ತೇಳನೆ ತಾರೀಕ್ ರ್ದ್,ಮಾಯಿ ತಿಂಗೊಳ್ದ ಕುಂಭ ಸಂಕ್ರಮಣ ಮುಟ್ಟ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಡ್ಡೆಸ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮೂಜಿ ದಿನ.ಸುರುತ ಕೆಡ್ಡೆಸ,ನಡುತ ಕೆಡ್ಡೆಸ ಬೊಕ್ಕ ಅಕೇರಿದ ಕಡೆತ ಕೆಡ್ಡೆಸ ಪಂದ್ ಮೂಜಿ ದಿನದ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. 

ಸುರುತ ದಿನ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆದ ಬರೀಟ್ ಶುದ್ಧ ಮಲ್ಪರೆ ಅಂಬಿ ಅಡ್ತ್ ದ್,ಬೊಂಜ್ಞ ಡ್ ಒಂಜಿ ಮಂಡಲ ಬರೆದ್, ಗೆಜ್ಜೆ ಕತ್ತಿ, ಮೈಪು ಮಡಿಕುಂಟು ಪುರ ದೀಪೆರ್.ರಡ್ಡನೆ ದಿನ ಕುಡುಅರಿ ಪೊದ್ಪುವೆರ್.ಕುಡುನು ಲ ಉರ್ಪೆಲ್ ಅರಿನ್ ಲ ಪನೀತ್ ಪೊತ್ತೊದು ಅಯ್ಕ್,ತುಂಡು ಬೆಲ್ಲ,ನುಂಗೆಲ್ ತಾರಾಯಿ ಪುರ ಪಾಂಡ ಅವ್ವೇ ಕುಡುಅರಿ.ಅಯ್ಕ್ ಕಜಿಪುದ ಕಪ್ಪು ಕಡ್ಲೆ ಪೊತ್ತುದು ಪಾಂಡಲ ಬಾರೀ ಲಾಯಿಕ್ ಆಪುಂಡು.ಅಂಚನೆ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಉರ್ದು,ಎಡ್ಮೆ,ಅವಡೆ, ಪದೆಂಗಿ ಇಂಚ ಎಳ್ ನಮುನೆದ ಧಾನ್ಯೊನು ಪೊತ್ತೊದು ಕುಡುಅರಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಬೆಲ್ಲ ತಾರಾಯಿದ ಒಟ್ಟಿಗೆ  ಗಲಸ್ ದ್, ತುಡರ್ ಬೊಲ್ಪು ಪೊತ್ತಾದ್.. ಕೂಡಿ ಇರೆಟ್ ಕುಡುಅರಿ  ಬಲಸುವೆರ್.ಕುಡುಅರಿ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೀಂಡ,ಒಂಜಿ ವಾರಲ ಬಾಯಿಡ್  ಕುಡುಅರಿನ್ ಕಟಕಟ ಮಲ್ತೊಂದು ಇಪ್ಪೊಲಿ. ಅಂಚನೆ ಆ ದಿನ ನುರ್ಗೆ ಬದನೆ ಕಜಿಪು,ಪದ್ಪೆ ಕಜಿಪು,ಚೀಪೆದ ಸಾರ್ನೆದ ಅಡ್ಡೆ, ರೊಟ್ಟಿ ಪಾಯಸ ಲ ಇಪ್ಪುಂಡು. 

ಕಡೆತ ದಿನ ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆನ್ ತುತ್ತೈತ ಸಿಂಗಾರ ಮಲ್ಪಿನ ದಿನ. ಅಕೆರಿದ ಆ ದಿನ ಭೂಮಿಗ್ ಎಣ್ಣೆ ಮೈತ್ ದ್ ಶುದ್ಧ ಮಲ್ತ್ ದ್,ಒಂಜಾ ತುದೆ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಗುವೆಲ್ ಇಂಚ ನೀರ್ ದ ಬರೀಟ್,ಪುರ್ಪ,ಕುಂಕುಮ,ಮಂಜಲ್,ಸೀಗೆ,ಮಡಿಕುಂಟು,ಮೈ, ಕನ್ನಡಿ, ಕಾಜಿ,ಬರ್ಚನೆ ಉಂದು ಪೂರ ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆ ಮೀದ್ ಶುದ್ಧ ಆದ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪರೆ ದೀಪೆರ್. ಅಂಚನೆ ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಎಣ್ಣೆ, ನೀರ್,ಪೇರ್  ಪುರ ಕೊರ್ನಗ  ಈ ವರ್ಷಲ ಎಡ್ಡೆ ಬುಲೆ ಕೊರ್ಲೆ ಪಂದ್ ಕೈಮುಗಿದು ನಟ್ಟುನ ಕ್ರಮಲ ಉಂಡು. ಕಂಡ ಸಾಗುವಳಿ ಇತ್ತಿನಕುಲು ಪುರ ಇತ್ತೆಲ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಉಂದು ಕ್ರಮಕ್ ಲೆನ ಪುರ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಮೂಜಿ ದಿನ ಅತ್ತ್ಂಡಲ ಒಂಜಿ ದಿನ ಆಂಡಲ ಮಲ್ಪುವೆರೇ.

ಕೆಡ್ಡೆಸ ಪಂಡ ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆ ಪಿದಾಯಿ ಆಪಿನ ದಿನ. ಆಂಚಾದ್ ಈ ಮೂಜಿ ದಿನಲ ಬೂಮಿಗ್ ಕೊಟ್ಟು ಪಿಕ್ಕಾಸ್ ಪಾಡರೆ ಇಜ್ಜಿ, ನಾಯರ್ ಡ್ ದಪ್ಪರೆ ಇಜ್ಜಿ,ಮರತ ಪಜ್ಜಿ ಗೆಲ್ಲ್ ಕಡ್ಪರೆ ಇಜ್ಜಿ,ನುಂಗೆಲ್ ಗೆಲ್ಲ್ ಲ ಪೊಲ್ಪರೆಲ ಇಜ್ಜಿ. ದುಂಬು ಪುರ ಬೋಂಟೆಗ್ ಪೋವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್ ಗೆ.ಗಾಲ ಪಾರ್ದ್ ಮುಗುಡು,ಮಡೆಂಜಿ ಪುರ ಪತ್ತೊಂದುಲ ಇತ್ತೆರ್ ಗೆ.

ಅಂದ್ ನಡುತ ದಿನ ಬೋಂಟೆಗ್ ಲ  ಪೋಪೆರ್.ಈ ಪೊರ್ತುಗು ಮುರ್ಗೊಲೆಡ ಪುರ ತ್ರಾಣ ಕಮ್ಮಿ ಆದ್ ಬಾರೀ ಸುಲಭಡ್ ತಿಕ್ಕುದು ಬುರುವಗೆ. ರಾತ್ರೆಡ್ ಕೈಟ್ ಮಡಲ್ ದ ಸೂಂಟೆ ಪತೊಂದು,ಬಿರು, ಪಗರಿ,ಬೆಡಿ, ಉಜ್ಜೆರ್,ಕತ್ತಿ, ಇಂಚಿನ ಪುರ ಪತೊಂದು ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಬೋಂಟೆಗ್ ಪೋಪಿನ ಪಂಡ ದುಂಬುದ ಕಾಲದ ಜವನೆರ್ ಗ್  ಬಾರೀ ಉಮೇದ್. ಬೆರು, ಮುಗೇರ್,ಬರ್ಂಕಾ, ಕಾಡ್ ಪಂಜಿ.. ಇಂಚಿನ ಪುರ ಬೋಂಟೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್ ಗೆ. ಅಯ್ತ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಥ್ ಕೊರ್ರೆ ಬೋಂಟೆದ ನಾಯಿ.ಬೋಂಟೆದೊಟ್ಟಿಗೆ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ಇಲ್ಲಡೊಂಜಿ ಆ ದಿನ  ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮೆನೆದ ಕಜಿಪು. 

ಆಯ್ಟ್ ಲ ಬಾಕಿ ದಿನ ಪುರ ಕೈಕ್ ತಿಕ್ಕಂದಿನಂಚ ಬಲಿಪುನ ಪುಂಡದೆ(ಕುಂಡದೆ) ಕೋರಿಗ್ ಈ ಮೂಜಿ ದಿನಾ ಬಾರೀ ಜ್ವರಗೆ. ಅಂಚಾದ್ ಅವ್ವ್ ಕಂಡದ ಬರೀತ ಮುಂಡೆದ ಬಲ್ಲೆಡ್ ಜೋರು ಜ್ವರ ಬತ್ತ್ ದ್ ತ್ರಾಣ ಇಪ್ಪಂದೇ ಜೆತ್ತ್ ದ್ ಇಪ್ಪುಂಡುಗೆ.ಅವೆನ್ ಈ ಕೆಡ್ಡೆಸದ ದಿನ ಬಾರೀ ಸುಲಬೋಡು ಪತ್ತೊಲಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಯ್ತ ಕಜಿಪುಲ ಬಾರೀ ಕಮ್ಮೆನೆಗೆ,ದುಂಬು ಅವೆನ್ ಪುರ ತಿಂತಿನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ  ಕಥೆ ಪನ್ನಗ ನಮಕ್ ಲ ಬಾಯಿಡ್ ನೀರ್ ಅರೀದ್.. ಒರ ನಮಲ ಪುಂಡೆದ ಕೋರಿ ತಿನ್ಕ ಪಂದ್ ಆಪುಂಡು.

ಪುಂಡದೆದ ಬೋಂಟೆಗ್ ಪೋಪಿನಿ ಪಂಡ ಅಯ್ಕ್ ಲ ಬಾರೀ ಪೊರ್ಲುದ ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಒಂಜಿ ಲೆಪ್ಪುಲ ಉಂಡು. ಅವ್ವ್ ಎಂಚ ಪಂಡ..

" ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಬೋಂಟೆಗ್ ಪಿದದೊಡು ಜವನೆರೆ

  ಅರಸುಲು ಬೋಂಟೆಗ್ ಲೆತ್ತ್ ದೆರ್, 

  ಸನಿವಾರ ಕೆಡ್ಡೆಸ, ಅಯ್ತಾರ ನಡು ಕೆಡ್ಡೆಸ,

  ಸೋಮಾರ ಕಡೆ ಕೆಡ್ಡೆಸ,

  ಕಂಡೋಗು ನಾಯರ್ ಕುತ್ತರೆ ಬಲ್ಲಿ,

  ಮರಮಟ್ಟ್ ಕಡ್ಪರೆ ಬಲ್ಲಿ,ಕೊಡಿ ಮುಡಿ ಮುದ್ಪರೆ ಬಲ್ಲಿ,

  ಮಣ್ಣ ಸಾಲ್ ಮಗ್ ರರೆ ಬಲ್ಲಿ..

  ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಬೋಂಟೆಗ್ ಲೆತ್ತ್ ದೆರ್..

  ಮಿತ್ತ ಕರೆ, ತಿರ್ತ ಕರೆ, ಕರೆ ಕರೆ ದೆರೋಂದ ಬನ್ನಗ

  ಬೆಡಿ ಟ್ ಹಾಕೋಡು, ಉಜ್ಜೆರ್ ಡ್ ಎಡ್ಪೊಡು,

  ಆನ್ ಅಂಜೊವುಲ್ ದೇರೊಂದು ಬನ್ನಗ

  ಪೊಂಜೊವುನಕುಲು ಕೈಲ ಕಡೆ ಪತೊಂದು

  ಇಲ್ಲದ ಮುಡೆಂಕ್ಲೆಡ್ ಕಾತೊಂದು ಇಪ್ಪೊಡು

  ಕುಡುಅರಿ ಪೊದ್ಪೊಡು, ರೊಟ್ಟಿ ಪಾಯಸ ಮಲ್ಪೊಡು

  ಕೆಡ್ಡೆಸ ಬೋಂಟೆ ಮಲ್ಪೊಡು,ಪುಂಡದೆ ಪುನ್ನು ಮಲ್ಪೊಡು

  ತೂಂಗೆ ತುರಿ ದಂಡಡ್ ಕಂಡದ ಕೋಂಟುಡು ಕರ್ಚಾಂವೋಡು.

  ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಬೋಂಟೆಗ್ ಪಿದದೊಡು ಜವನೆರೆ

  ಅರಸುಲು ಬೋಂಟೆಗ್ ಲೆತ್ತ್ ದೆರ್.. "

ಉಂದುವೆ ಬಾರೀ ಪೊರ್ಲುದ ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಬೋಂಟೆದ ಒಂಜಿ ಲೆಪ್ಪು.ಈ ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಸಮಯೊಡ್ ನಮ ತಿನ್ಪಿ ಈ ಕುಡುಅರಿ,ಪುಂಡದೆದ ಕಜಿಪು ನಮ್ಮ ಎಲುಕುಲೆನ್ ಬಾರೀ ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪುಂಡು. ನೆಟ್ಟ್ ಎಡ್ಡೆನೇ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಣ್ಣೆದ ಅಂಸ ಇಪ್ಪುಂಡು.ತುಲೇ ನಮ್ಮ ಆಚರಣೆ ಡ್ ಏತ್ ಒಂಜಿ ಆರೋಗ್ಯಲ ಉಂಡು. 

ಪಂಡಿಲಕ ಕಂಡದ ಬರೀಟ್ ಮುಂಡೇವು ದ ಬಲ್ಲೆ ಇತ್ತೆಲ ಉಂಡು. ತಿನರೆ ಬೊಡ್ಚಿ ಬುಡ್ಲೆ, ಅಯ್ಟ್  ಪುಂಡದೆ ಕೋರಿ ಉಂಡಾ ಇಜ್ಜಾ ಪನ್ಪಿನವನೆನ್ ತೂಪಿನ  ಉಮೇದೇ ನಮ್ಮ ಜವನೆರ್ ಡ ಇತ್ತೆ ಇಜ್ಜಿ. ಕೆಲವರೆಗ್ ಪುಂಡದೆ ಕೋರಿ ಪಂಡನೇ ದಾದಂದ್ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ, ಬಾಯ್ಲರ್ ಕೋರಿ, ಟೈಸನ್ ಕೋರಿ ತಿನ್ಪಿನ ಇತ್ತೆದ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಪುಂಡದೆ ಪನ್ಪಿನಲ ಒಂಜಿ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಎಂಚ ನೆನಪಾಪುಂಡು ಪನ್ಲೆ?

ತುಳುವೆರ್,ನಮ್ಮ ಪೆರಿಯಾಕ್ಲು ಪುರ ಪೊಣ್ಣಗ್,ಬೊಕ್ಕ ಈ ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಕೊರ್ತಿನಾತ್  ಮಾನದಿಗೆ ಬೇತೆ ಏರ್ಲ  ಕೊರಯೆರ್. ಮುಲ್ಪ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬೊಡ್ಲ ಪೊಣ್ಣುಲೆಗೇ ಮಸ್ತ್ ಮಹತ್ವ ಕೊರ್ತ.ವಿಶ್ವೋಡ್ ಮಾತೆರ್ಲ  ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆನ್ ಒರಿಪೊಡು ಪಂದ್ " ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ" " ವಿಶ್ವ ಭೂದಿನ" ಪುರ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ನಮ್ಮ ತುಳುವೆರ್ ಏತೋ ದುಂಬೇ ಖಾಲಿ ಒಂಜಿ ದಿನ ಅತ್ತ್.. ಮೂಜಿ ಮೂಜಿ  ದಿನ ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆನ ಪೂಜೆನೇ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.. ಅಪ್ಪೆಡ ಮಡಿಟ್, ಭಕ್ತಿಡ್ ನಟ್ಟೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. 

ನಮ ಏಪಾಲ ನಮ್ಮ ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ  ಬಗ್ಗೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆದ ಬಗ್ಗೆ,ನಮ ಆಚರಣೆದ ಬಗ್ಗೆ ಏಪಲ ಪೆರ್ಮೆ  ಪಡೆಯೊಡು.ಯಾನೋರಿ ಪೆರ್ಮೆದ  ತುಳುವೆ ಪನರೆ ನಾಚಿಕೆ ಏಪಾಲ ಮಲ್ಪೊಡ್ಜಿ. ನೆನಪು ದೀಲೆ.. ಖಾಲಿ ಆತ್ ಪಂಡ ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಏಪಲಾ ಒರಿಯುಜಿ.. ನಮಲ ಅವೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತಂಡ ಮಾತ್ರ ದುಂಬುದ ನಮ್ಮ ತುಳುಪೀಳಿಗೆಗ್ ಅವ್ವ್ ಒರಿಯುಂಡು. 

ದುಂಬುದಲಕ ಬೋಂಟೆಗ್ ಪೋಯಿಜಿಂಡಲ ಮಲ್ಲೆಜ್ಜಿ, ಮುಂಡೆದ ಬಲ್ಲೆಡ್ ಪುಂಡದೇ ಉಂಡಾ ಇಜ್ಜಾ ತುಯಿಜಿಂಡಲಾ ಮಲ್ಲೆಜ್ಜಿ.. ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೋಳಿ ಇಜ್ಜಿಂಡಲ ಮಲ್ಲೆಜ್ಜಿ... ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಏತ್ ತೆರಿದ್ಂಡಾ ಅಂಚ ಕೊಡಿ ಇರೆಟ್ ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಬಳಸದ್ ದೀದ್ ಅರೆಡ ಎಡ್ಡೆಪುನು ನಟ್ಟೊನ್ಲೆ.. ಅವೆನ್ ಮಲ್ಪರೆಲ ಬಂಗ ಆಪುಂಡು ಎಂಕುಲು ಪೇಂಟೆಡ್ ಇಪ್ಪುನಿ ಪಂದಾಂಡ.... ಅಕೇರಿಗ್ ಇಲ್ಲದ ಉಲಾಯಿಡೇ ನುರ್ಗೆ ಬದನೆ ಕಜೀಪು,ಬೊಕ್ಕ ಕುಡುಅರಿ ಆಂಡಲಾ ಮಲ್ತದ್ ತಿನ್ಲೆ..ಆಂಚಾಡಲ ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಕಮ್ಮೆನೆ ನನಾತ್ ಒರಿಯಡ್. 

ಚಿಮ ಗಾಳಿ ಬೀಜುನ ಕಮ್ಮಿ ಆದ್ ,ಮೂಡಾಯಿರ್ದ್ ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಬೆಪ್ಪು ಗಾಳಿ ಬೀಜರೆ ಸುರು ಆನಗ,ಗಿಡ ಮರಕುಲು ಪರ ಇರೆ ತಲ್ತದ್ ಕುಡೊರ ಪಚ್ಚೆ ಆದ್ ಸಿಂಗಾರಡ್ ತುತ್ತೈತ ಆವರೆ ಮನಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪುನಗ,ಕುಂಟಲ್ದ ಪುದೆಲ್ಡ್ ಮುಗೇರ್ ದಿಗಿಣ ಪಾಡ್ನಗ,ಊರಿಡೀ ಕುಪುಲು ಪಕ್ಕಿದ ದಿಬ್ಬಣ ಪೋನಗ,ಮೈರೆ ಪಕ್ಕಿ ತಡ್ಪೆಲಕ ರೆಂಕೆ ಬುಡ್ಪಾದ್ ನಲಿಪುನಗ,ಪುಂಡದಗ ಮುಂಡೇವುದ ಬಲ್ಲೆಡ್ ಜ್ವರ ಬನ್ನಗ,ಆ ಜ್ವರಕ್ ಕೆಂಪು ಮೂಂಕುದ ಗಿಳಿ ಮರ್ದ್ ಅರೆನಗ.. ಮಾತೈತ ನಡುಟು ನಮ್ಮ ಬೂಮಿ ಅಪ್ಪೆ ಫಲ ಪೋವರೆ ಮೂಜಿ ನೀರ್ ಮೀಯೊಂದು ಮದಿಮಾಲ್ ಆನಗ.... ಕೆಡ್ಡೆಸ ಪರ್ಬ ಒಂಜಿ ಮಾತೆರೆಗ್ಲ ನೆನಪಾವಡ್.ಮಾತೆರೆಗ್ಲ ಈ ಮಣ್ಣ್ ದ  ಕಮ್ಮೆನದ ಕೆಡ್ಡೆಸದ ಎಡ್ಡೆಪೊಲು😊🙏

ಪಚಂತು.

..................................................................................... 

#ಉರಲ್_ಕುರಲ್

ಪಚಂತು ಬೆದ್ರ

(Fb- Ab Pacchu)

photo - ನವೀನ್ ಪುದುವೆಟ್ಟು